1. POMOC PUBLICZNA
Pytanie: Kto powinien dokonywać interpretacji postanowień programów pomocy publicznej w przypadku, gdy postanowienia programów są niespójne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ?
Odpowiedź: W opinii IZ PO IiŚ należy przyjąć, iż wątpliwości powstałe na gruncie przepisów określających warunki udzielania pomocy publicznej powinien rozstrzygać organ właściwy dla ustanowienia danego programu pomocowego. Oznacza to, że w przedmiocie interpretacji rozporządzenia określającego warunki udzielania pomocy publicznej właściwy jest minister upoważniony do jego wydania, a w przypadku rozporządzeń Rady Ministrów minister pełniący rolę wiodącą przy opracowywaniu projektu tego rozporządzenia. Należy przy tym podkreślić, iż powyższa reguła ma zastosowanie także w odniesieniu do interpretacji przepisów programu pomocowego w zakresie kwalifikowania wydatków. Zatem, w przypadku, gdy wystąpią wątpliwości dotyczące interpretacji danego programu pomocowego w odniesieniu do zasad określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ, interpretację w zakresie przepisów programu pomocowego powinien wydać minister właściwy dla danego programu pomocowego. Jednocześnie należy podkreślić, iż interpretacja Instytucji Pośredniczącej zawsze musi być zgodna z Wytycznymi. W przypadku wątpliwości dotyczących postanowień Wytycznych IP może zwrócić się z prośbą o przedstawienie opinii do IZ PO IiŚ.
2. OKRES KWALIFIKOWANIA WYDATKÓW
Pytanie: Czy wydatki poniesione przez potencjalnych beneficjentów PO IiŚ po 1 stycznia 2007 r. będą uznane za kwalifikowalne? Czy takie same zasady mają zastosowanie do wszystkich projektów realizowanych w ramach PO IiŚ?
Odpowiedź: Okres, w którym mogą być ponoszone wydatki kwalifikowalne nazywany jest okresem kwalifikowania wydatków. Wydatki poniesione poza okresem kwalifikowania wydatków nie mogą być uznane za wydatki kwalifikowalne. Zgodnie z postanowieniami, które zostały przyjęte w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ, początek okresu kwalifikowania wydatków, co do zasady, stanowi 1 stycznia 2007 r., natomiast koniec okresu kwalifikowania wydatków stanowi data 31 grudnia 2015 r. Należy jednak pamiętać, że są to wyłącznie ramy wyznaczające maksymalny dopuszczalny okres kwalifikowania wydatków. Tym samym, ostateczny okres kwalifikowania wydatków będzie wskazany w umowie o dofinansowanie zawieranej z beneficjentem, która wyznaczy zarówno początkową jak i końcową datę kwalifikowalności wydatków dla danego projektu. Także w przypadku, gdy wniosek o dofinansowanie zostanie złożony w późniejszym terminie, możliwe jest wskazanie w umowie daty 1 stycznia 2007 r., jako początkowej daty kwalifikowania wydatków. Jednakże wydatki kwalifikowalne poniesione przed podpisaniem umowy o dofinansowanie będą musiały być zgodne z tymi samymi zasadami, co wydatki poniesione po podpisaniu umowy, np. dotyczącymi zamówień publicznych, dokumentowania wydatków itd. Tym samym w przypadku projektów rozpoczętych przed podpisaniem umowy o dofinansowanie istnieje większe, niż w przypadku nowych projektów, ryzyko niedopełnienia wymagań warunkujących uznanie poniesionych wydatków za kwalifikowalne.
W przypadku projektów podlegających zasadom pomocy publicznej, poszczególne programy pomocowe mogą przewidywać bardziej restrykcyjne ramy czasowe kwalifikowania wydatków. Przykładowo, w projektach objętych programami pomocowymi przygotowanymi w oparciu o Wytyczne KE w sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata 2007-2013 pomoc może być udzielona wyłącznie wtedy, gdy beneficjent przed rozpoczęciem prac nad realizacją projektu złoży wniosek o przyznanie pomocy, a Instytucja Pośrednicząca PO IiŚ potwierdzi na piśmie, że projekt zasadniczo kwalifikuje się do pomocy, czyli spełnia kryteria określone w programie. Jeśli prace rozpoczną się zanim te warunki zostaną spełnione, projekt w całości nie będzie kwalifikował się do pomocy.
3. ZAMÓWIENA TYPU IN-HOUSE
Pytanie: Beneficjent - gmina X planuje wykonać część zakresu prac objętego projektem dotyczącym budowy kanalizacji sanitarnej, o którego dofinansowanie ubiega się z PO IiŚ, siłami własnego przedsiębiorstwa komunalnego. Dla tego zakresu Beneficjent planuje zachować następujące uwarunkowania: zakres prac planowanych do wykonania „siłami własnymi” dotyczyłby rozproszonych odcinków sieci, dla których wykonawstwo zewnętrzne wiązałoby się z nadmiernymi kosztami logistycznymi, zakres prac, zarówno rzeczowy, jak i finansowy, zostałby przez Beneficjenta określony jeszcze na etapie planowania na podstawie kosztorysu inwestorskiego, oraz byłby przedstawiony na etapie oceny wniosku o dofinansowanie, księgowe rozliczenie tych prac u Beneficjenta (koszt robocizny, materiałów i sprzętu) prowadzone byłoby w oparciu o wydzielone subkonto tak, aby zagwarantowane było podanie prawdziwego i rzetelnego obrazu kosztu faktycznie wykonanych prac. W związku z powyższym, czy można zaliczyć do wydatków kwalifikowalnych wartości prac objętych zakresem projektu, które Beneficjent zamierza wykonać „siłami własnymi”, czyli bez zawierania na ten zakres rzeczowy umów z wykonawcami w oparciu o procedury ustawy Prawo zamówień publicznych, a także czy tak wycenione prace Beneficjent mógłby traktować, jako „własny wkład finansowy” do realizacji projektu?
Odpowiedź: Mając na uwadze, że w sferze użyteczności publicznej działalność gospodarcza jednostek samorządu terytorialnego może być prowadzona za pomocą zakładów budżetowych oraz spółek kapitałowych, należy przyjąć poniższe.
W przypadku komunalnych zakładów budżetowych składniki mienia zakładu budżetowego stanowią mienie jednostki samorządu terytorialnego. Mienie to obejmuje własność oraz inne prawa majątkowe, które należą do tych jednostek. Zakład budżetowy, będąc jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, prowadzi działalność w imieniu i na rachunek jednostki samorządu terytorialnego. W związku z tym wydatki ponoszone w ramach zakresu rzeczowego projektu przez komunalne zakłady budżetowe beneficjenta mieszczą się w zakresie prac wykonywanych „siłami własnymi” beneficjenta. Wobec tego w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie będą miały zasady, które odnoszą się do wykonywania przez beneficjenta prac siłami własnymi w ramach zakresu rzeczowego projektu, określone m. in. w Sekcji 5.2.1, w Podrozdziale 6.4 pkt 3 oraz w innych postanowieniach Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ.
Z kolei w przypadku jednoosobowych spółek kapitałowych, w których jednostka samorządu terytorialnego (dalej j.s.t.) jest wyłącznym udziałowcem (posiada 100% udziałów, akcji), mamy do czynienia ze specyficznymi podmiotami prawa, silnie powiązanymi z tymi jednostkami. Powiązania te przejawiają się m. in. w ograniczeniu dysponowania przez spółkę własnym mieniem, jak również w posiadaniu przez j.s.t. praw zwierzchnich wobec spółki, a w momencie likwidacji komunalnej spółki kapitałowej, po zaspokojeniu zaciągniętych przez nią zobowiązań, w wejściu jej majątku bezpośrednio w skład majątku j.s.t. Z drugiej jednak strony spółki te posiadają odrębną osobowość prawną, a zgodnie z Podrozdziałem 5.6 za kwalifikowalne mogą być uznane wyłącznie wydatki poniesione przez beneficjenta lub inny podmiot upoważniony w umowie o dofinansowanie. Zatem skoro komunalne spółki prawa handlowego są odrębnymi od ich właścicieli osobami prawnymi, dokonywanie przez te podmioty wydatków w ramach projektu może odbywać się wyłącznie na podstawie stosownego upoważnienia. Jednocześnie pragnę podkreślić, że zgodnie z postanowieniami Podrozdziału 5.6 pkt 3 Wytycznych do wniosku o dofinansowanie dołączane jest porozumienie pomiędzy beneficjentem a podmiotem upoważnionym. Porozumienie to w szczególności powinno określać wzajemne prawa i obowiązki stron gwarantujące wypełnienie przez beneficjenta zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie, w tym przede wszystkim zachowania trwałości projektu przez wskazany w niej okres.
Poza wyżej opisanym sposobem postępowania należy wskazać, że beneficjent ma jeszcze możliwość zlecenia wykonania określonych prac w ramach projektu ww. spółce, jako wykonawcy, a nie jako podmiotowi upoważnionemu do dokonywania wydatków kwalifikowalnych. Sposób, w jaki beneficjent zleci własnej spółce kapitałowej wykonanie określonych prac w ramach projektu powinien mieścić się w zakresie obowiązujących przepisów prawa. Należy przy tym wskazać, że j.s.t. dysponuje m. in. możliwością zlecania własnej spółce kapitałowej wykonywania prac w ramach statutu, w drodze realizacji uprawnień właścicielskich oraz w umowie.
Zgodnie z opinią Urzędu Zamówień Publicznych pt. Wykonywanie zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego a obowiązek stosowania ustawy - Prawo zamówień publicznych (opinia dostępna na stronie internetowej UZP) działania jednostki samorządu terytorialnego, polegające na utworzeniu spółki prawa handlowego i wyposażeniu jej w określony majątek samorządu w celu wykonywania przez spółkę zadania własnego jednostki samorządu terytorialnego nie stanowi, w świetle przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej ustawa Pzp) udzielenia zamówienia publicznego.
Z kolei, w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zapoczątkowanego orzeczeniem w sprawie „Teckal” (C-107/98), jednostka samorządu terytorialnego może nie być zobowiązana do stosowania przepisów dotyczących zamówień publicznych, jeżeli umowa o zamówienie jest zawierana z wykonawcą będącym podmiotem odrębnym od zamawiającego pod względem prawnym, konieczne jest jednak, aby podmiot ten sprawował nad wykonawcą kontrolę podobną do tej, jaką sprawuje nad swoimi wewnętrznymi jednostkami organizacyjnymi oraz aby wykonawca świadczył zasadniczo swoją działalność na jego rzecz.
Obecnie w Sejmie RP trwają prace nad przyjęciem rządowego projektu nowelizacji ustawy Pzp, który w swoim pierwotnym brzmieniu przewiduje (w art. 4 pkt 12 projektu nowelizowanej ustawy Pzp - druk sejmowy nr 471) wyłączenie z zakresu stosowania tejże ustawy zamówień udzielanych przez j.s.t. podmiotowi wewnętrznemu w ramach wykonywania przez te jednostki zadań własnych (UWAGA! W chwili udzielania niniejszej odpowiedzi proces legislacyjny nie został jeszcze zakończony). W świetle proponowanych zmian, w przypadku zawierania umów z własną spółką kapitałową beneficjent byłby zobowiązany zawierać umowy z uwzględnieniem zasady efektywności, zachowując przy tym formę pisemną, czyli stosownie do postanowień Podrozdziału 5.5 pkt 5 Wytycznych. Jednocześnie, z uwagi na postanowienia Podrozdziału 5.6 pkt 3 Wytycznych, w zakresie, w jakim w Wytycznych beneficjent jest wskazany jako podmiot, który ponosi wydatki lub podmiot, który jest właścicielem wytworzonego majątku pod pojęciem beneficjenta należy rozumieć również inny podmiot upoważniony do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych. Oznacza to, że do podmiotu upoważnionego stosuje się odpowiednio te postanowienia Wytycznych, które odnoszą się również do beneficjenta, w tym w szczególności w zakresie dokonywania wydatków obowiązek przypisania ich poprzez przejrzysty i oddzielny system rozliczania projektu oparty na dokumentach księgowych lub dokumentach o równoważnej wartości dowodowej.
Do czasu nowelizacji ustawy Pzp, należy przyjąć, za stanowiskiem Naczelnego Sąd Administracyjny wyrażonym w wyroku z dnia 11 sierpnia 2005 o sygn. II GSK 105/05, że wykonywanie przez gminę zadań komunalnych we własnym zakresie - przez utworzoną w tym celu jednostkę organizacyjną - nie wymaga zawarcia umowy. Podstawą powierzenia wykonywania tych zadań jest bowiem sam akt organu gminy powołujący do życia tę jednostkę i określający przedmiot jej działania. Tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z podmiotem od gminy niezależnym organizacyjnie i gospodarczo, jego zaangażowanie w wykonywanie gminnych zadań użyteczności publicznej odbywa się na zasadach ogólnych, a więc z wykorzystaniem umowy i z zastosowaniem przepisów prawa zamówień publicznych.
Z kolei, w odniesieniu do drugiego pytania, należy wyjaśnić, że zadeklarowane przez beneficjenta we wniosku o płatność wydatki, które zostaną zweryfikowane jako wydatki kwalifikowalne w ramach PO IiŚ, będą podlegały refundacji zgodnie z określoną w umowie o dofinansowanie stopą refundacji. Jednocześnie wkład własny będzie stanowił tę część sumy zadeklarowanych wydatków kwalifikowalnych, która nie będzie podlegała refundacji (zgodnie ze stopą refundacji dla projektu). Nie należy zatem utożsamiać wkładu własnego z wydatkami kwalifikowalnymi ponoszonymi przez beneficjenta „siłami własnymi”. Należy pamiętać, że zarówno wydatki ponoszone przez beneficjenta „siłami własnymi”, jak i wydatki ponoszone przez podmiot upoważniony do dokonywania wydatków kwalifikowalnych powinny spełniać te same warunki, jakie są przewidziane dla pozostałych wydatków kwalifikowalnych w Wytycznych.
4. PODMIOT UPOWAŻNIONY
Pytanie: Przedstawiciele gmin Związku Komunalnego X wyrazili wolę złożenia wspólnego projektu polegającego na uporządkowaniu gospodarki wodno-ściekowej w zlewni rzeki X w ramach PO IiŚ. Wnioskodawcą i składającym projekt będzie Związek Komunalny X. Wkład własny w projekt oraz finansowanie kosztów niekwalifikowalnych wniosą gminy członkowskie. Dokumentacja projektowa zostanie przygotowana wspólnie. W związku z wątpliwościami dotyczącymi wymogów w zakresie własności i zarządu infrastruktury sieci kanalizacyjnej, jaka powstanie w wyniku realizacji projektu, który składa jeden beneficjent w imieniu kilku gmin należących do Związku Gmin proszę o wyjaśnienie:
Czy wytworzony majątek, np. zbudowana oczyszczalnia ścieków, sieci kolektorów itp., pozostaną własnością odrębną gmin działających w ramach Związku i ponoszących proporcjonalne do zadań koszty?
Czy gminy, na terenie których powstanie wnioskowana infrastruktura będą mogły prowadzić swoją odrębną politykę cenowa za usługi odbioru ścieków?
Czy gminy, na terenie których powstanie wnioskowana infrastruktura będą mogły zarządzać powstałą infrastrukturą?
Odpowiedź: Zgodnie z obecnie obowiązującymi dokumentami w zakresie realizacji PO IiŚ, w tym Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w projektach realizowanych w ramach PO IiS, nie ma ograniczeń dotyczących realizacji projektu w zaprezentowanej strukturze, jeżeli zostaną wypełnione zasady dotyczące wskazania podmiotów upoważnionych do ponoszenia wydatków określone w Wytycznych oraz jeżeli struktura ta, po dostarczeniu szczegółowych informacji w procesie oceny wniosku o dofinansowanie, zostanie pozytywnie zweryfikowana i zatwierdzona przez odpowiednią instytucję wdrażającą. Zatem, w obowiązujących obecnie dokumentach nie ma ograniczeń, aby:
- wytworzony majątek pozostał własnością odrębną gmin działających w z ramach Związku i ponoszących proporcjonalne do zadań koszty;
- gminy, na terenie których powstanie wnioskowana infrastruktura mogły nią zarządzać;
- gminy na terenie, których powstanie wnioskowana infrastruktura prowadziły odrębną politykę cenową za usługi odbioru ścieków (jednakże powinno to zostać uwzględnione w analizie finansowej dla projektu).
Jednocześnie pragnę podkreślić, że zgodnie z zasadami określonymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ (Podrozdział 5.6 pkt 4), beneficjent (a więc strona umowy o dofinansowanie) będzie zawsze odpowiedzialny za prawidłowość rzeczowej i finansowej realizacji projektu, zapewnienie trwałości projektu zgodnie z art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz będzie jedynym podmiotem właściwym do kontaktów z instytucjami w systemie realizacji PO IiŚ. Ponadto, należy zwrócić uwagę, iż beneficjent zawierając umowy z innymi podmiotami zaangażowanymi w realizację projektu powinien wprowadzić do ww. umów takie postanowienia, które maksymalnie ograniczą ryzyko odstąpienia tych podmiotów od realizacji projektu.
5. STRUKTURA ORGANIZACYJNA BENEFICJENTA
Pytanie: W ramach aglomeracji X, którą stanowią cztery gminy, czynione są przygotowania do realizacji przedsięwzięcia obejmującego regulację gospodarki wodno-ściekowej na obszarze tych gmin. Uczestnicy programu inwestycyjnego - ww. gminy oraz PWiK Sp. z o.o., zamierzają powołać spółkę prawa handlowego (beneficjenta), z wielkością udziałów proporcjonalną do zakresu inwestycji u poszczególnych uczestników. Kapitał założycielski stanowiłyby środki pieniężne, w wysokości odpowiadającej udziałom własnym w przedsięwzięciach inwestycyjnych oraz środki niezbędne do organizacji i funkcjonowania nowego podmiotu. Majątek wytworzony w toku realizacji przedsięwzięcia, a także w okresie wymaganym dla zapewnienia trwałości projektu, stanowiłby własność Spółki. Operatorami i dzierżawcami wytworzonego majątku byliby dotychczasowi operatorzy, eksploatujący aktualnie odrębne systemy wodociągowo-kanalizacyjne, na obszarach poszczególnych gmin. Spółka naliczałaby operatorom opłatę dzierżawną od wytworzonego i włączonego do eksploatacji majątku, wysokości odpowiadającej wielkości amortyzacji. Opłata ta stanowiłaby element kalkulacji taryf w poszczególnych gminach. Przedstawione rozwiązanie zapewni: równe prawa uczestników w proporcji do posiadanych udziałów, przejrzystą strukturę organizacyjną i wyraźny cel działalności, klarowność przepływów pieniężnych, możliwość odliczenia (odzyskania) podatku VAT od zakupów środków trwałych sfinansowanych dotacją, a tym samym nie obciążanie nim kosztów amortyzacji, czyli kosztów eksploatacji w ogóle, wiarygodność wynikającą z pozycji udziałowców, utrzymanie istniejącej struktury funkcjonalnej systemów wodociągowo-kanalizacyjnych w gminach, oczywistą i prostą alokację kosztów amortyzacji w postępowaniu taryfowym na terenach uczestniczących gmin.
Proszę o opinię w kwestii poprawności formalno-prawnej projektu organizacji instytucji Beneficjenta.
Odpowiedź: Opisana wyżej propozycja dotycząca formy prawnej, w jakiej zamierza funkcjonować Beneficjent, struktury kapitału założycielskiego spółki, a także kwestii własności majątku wytworzonego w toku realizacji przedsięwzięcia oraz w okresie wymaganym dla zapewnienia trwałości projektu wypełniają wymagania stawiane przed beneficjentami PO IiŚ, z zastrzeżeniem, że udziałowcami nowotworzonej spółki będą wyłącznie gminy lub spółki, w których 100% udziałów należy do gmin.
Również propozycja przekazania dotychczasowym operatorom systemów wodociągowo-kanalizacyjnych, eksploatujących dotychczasowe systemy na obszarze poszczególnych gmin wchodzących w skład aglomeracji X, pełnienia funkcji operatorów i dzierżawców wytworzonego majątku, a także kwestia naliczania opłat dzierżawnych od wytworzonego i włączonego do eksploatacji majątku, w wysokości odpowiadającej wielkości amortyzacji nie budzą zastrzeżeń Instytucji Zarządzającej z punktu widzenia zgodności z zasadami obowiązującymi w ramach PO IiŚ.
6. PODWÓJNE FINANSOWANIE
Pytanie: Parafia X w ramach przygotowań do rozpoczęcia kompleksowej rewitalizacji obiektów zabytkowych, realizuje od 1 stycznia 2007 r. prace przygotowawcze i konserwatorskie w oparciu o krajowe środki pochodzące z: MKiDN, NFOŚiGW, WFOŚiGW, Gminnego FOŚiGW, Urzędu Marszałkowskiego oraz środki własne Parafii. Prace te czynione są przy obiektach zabytkowych będących własnością Parafii. W planie finansowym studium wykonalności wymienione środki finansowe zamierzamy umieścić w pozycji: środki własne beneficjenta. Uzyskane dotacje zrealizowane były na podstawie polskiego prawa i przez instytucje dotujące uznane zostały za rozliczone. W związku z tym, czy pozyskane środki finansowe w formie dotacji po 1 stycznia 2007 r. i pozytywnie rozliczone bądź będące w trakcie realizacji można uznać za środki własne kwalifikowane w planie finansowym do pozyskania środków Unii Europejskiej, mając ponadto na uwadze, że wykonawca zadania wybrany został zgodnie z wymogami narzuconymi przez instytucje dotujące?
Odpowiedź: Zasady dotyczące kwalifikowania wydatków w projektach współfinansowanych w ramach PO IiŚ, w tym zasada dotycząca zakazu podwójnego finansowania oraz zasady zawierania umów, zostały określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ (dalej Wytyczne).
Zgodnie z Podrozdziałem 5.9 Wytycznych finansowanie wkładu własnego ze środków zarówno zwrotnych jak i bezzwrotnych pozyskanych ze źródeł zewnętrznych przez beneficjenta nie jest podwójnym finansowaniem. Natomiast podwójnym finansowaniem byłoby pozyskanie ze źródeł bezzwrotnych środków na część wydatków w ramach projektu, która miałaby być zrefundowana ze środków PO IiŚ. Mając to na uwadze, należy przyjąć, że przyjęty przez beneficjenta sposób postępowania polegający na zakwalifikowania pozyskanych dotacji jako wkład własny, jest prawidłowy z punktu widzenia zasad obowiązujących w ramach PO IiŚ.
Ponadto należy mieć na uwadze, że zgodnie z projektem wzoru umowy o dofinansowanie dla PO IiŚ wkład własny beneficjenta to te środki finansowe i nakłady zabezpieczone przez Beneficjenta, które zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków kwalifikowalnych i które nie zostaną Beneficjentowi przekazane w formie dofinansowania w ramach PO IiŚ (różnica między kwotą wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania w ramach PO IiŚ przekazaną Beneficjentowi, zgodnie ze stopą dofinansowania dla projektu).
Biorąc pod uwagę, iż część prac w ramach potencjalnego projektu została już zrealizowania, należy mieć na uwadze, iż wydatki poniesione przed podpisaniem umowy o dofinansowanie będą musiały spełniać wszystkie te same zasady, które odnoszą się do wydatków poniesionych po podpisaniu umowy o dofinansowanie (vide Sekcja 5.1.3 Wytycznych). Należy przy tym zwrócić szczególną uwagę na zasady obowiązujące w obszarze ochrony środowiska i zamówień publicznych.
Ponadto, dla uznania za kwalifikowalne wydatków poniesionych w ramach projektu współfinansowanego w ramach PO IiŚ, niezbędne jest również, aby zostały spełnione zasady dotyczące zawierania umów określone w Podrozdziale 5.5 Wytycznych. Z faktu, iż wykonawca został wybrany zgodnie z wymogami narzuconymi przez instytucję dotującą, nie wynika jeszcze zgodność z zasadami przyjętymi w Wytycznych, dlatego w każdym przypadku należy przeanalizować, czy tryb wyboru wykonawcy był zgodny z postanowieniami Podrozdziału 5.5 Wytycznych.
7. PRZYGOTOWANIE PROJEKTU
A. Pytanie: Beneficjent Spółka X od początku 2007 r. przygotowuje i realizuje projekt przewidziany do dofinansowania w ramach tzw. listy indykatywnej PO IiŚ. W Spółce X wyodrębniono jednostkę powołaną do przygotowania tego projektu. W związku z powyższym skierował do IZ PO IiŚ następujące pytanie:
Czy wydatki związane z przygotowaniem projektów (wydatki osobowe, tj. koszty wynagrodzenia pracowników; wydatki związane z zakupem i instalacją informatycznych systemów wspomagających zarządzanie i monitorowanie, np. pakiet programów biurowych; koszty ogólne, m.in. opłaty czynszowe, koszty administracyjne, opłaty za energię i ogrzewanie; wydatki na adaptację, remont i wyposażenie pomieszczeń służących jednostkom obsługującym projekt, materiały biurowe), wydatki poniesione zgodnie z umowami zawieranymi w ramach zamówień sektorowych, które w sytuacji, gdy nie zostaną przekroczone określone kwoty, umożliwiają przeprowadzenie postępowania w oparciu o Regulamin udzielania zamówień publicznych opracowany przez Beneficjenta, mogą być uznane za kwalifikowalne od 01.01.2007 r.?
Odpowiedź: Wydatki poniesione przez beneficjenta w związku z przygotowaniem projektu, poza wydatkami związanymi z przygotowaniem niezbędnej dokumentacji oraz wydatkami związanymi z opłatami wynikającymi z koniecznością uzyskania niezbędnych decyzji administracyjnych na etapie przygotowania projektu, mogą być kwalifikowalne na zasadach opisanych w Podrozdziale 6.2 Zarządzanie projektem.
W przypadku, gdy beneficjent przygotowuje niezbędną dokumentację własnymi siłami, wydatki poniesione na wynagrodzenie pracowników beneficjenta powinny być zaliczone do kategorii wydatków „Przygotowanie projektu” a nie „Zarządzanie projektem”. Natomiast pozostałe wydatki związane z zapewnieniem pracownikowi odpowiedniego sprzętu, wyposażenia, szkolenia, delegacje itp. powinny być uwzględniane w kategorii „Zarządzanie projektem”.
Wydatki poniesione na wynagrodzenia pracowników przygotowujących dokumentację powinny spełniać zasady opisane w Podrozdziale 6.2 Wytycznych, w pkt 3 Wydatki osobowe.
Zgodnie z punktem 6.5.3 Wytycznych wydatki na przenośne środki trwałe zakupione/wytworzone na czas realizacji projektu, a takimi są wydatki związane z zakupem i instalacją informatycznych systemów wspomagających zarządzanie i monitorowanie (w tym zakup komputerów i niezbędnego oprogramowania) oraz wydatki na wyposażenie pomieszczeń służących jednostkom obsługującym projekt (w tym na wyposażenie pomieszczeń w meble) mogą być kwalifikowalne w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym w okresie, w którym były wykorzystywane dla realizacji projektu, w tym również w trakcie przygotowania projektu. Kwestia zakupu materiałów, które nie stanowią środków trwałych została szczegółowo uregulowana w Sekcji 6.5.8 Wytycznych, zgodnie z którą wydatki poniesione na zakup materiałów niezbędnych dla realizacji projektu i nie stanowiących środków trwałych mogą być uznane za kwalifikowalne na zasadach i w ramach limitu wydatków określonego w Podrozdziale 6.2 Zarządzanie projektem.
Podobnie wydatki na adaptację i remont pomieszczeń (zainstalowanie klimatyzacji, podział pomieszczeń w celu dostosowania do warunków biurowych itp.) mogą być kwalifikowalne w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym w okresie, w którym były wykorzystywane dla realizacji projektu, w tym również w trakcie przygotowania projektu, pod warunkiem, że ulepszenia te będą traktowane jako wydatek inwestycyjny zgodnie z zasadami rachunkowości.
Z kolei koszty ogólne, w tym m. in. opłaty czynszowe, koszty administracyjne, opłaty za energię i ogrzewanie mogą zostać uznane za wydatki kwalifikowalne na zasadach szczegółowo określonych w punkcie 6.2.3 Wytycznych.
Należy mieć też na uwadze, że w myśl rozdziału 6.2 in fine Wytycznych łączna kwota wydatków związanych z zarządzaniem projektem (z wyłączeniem wydatków związanych z nadzorem nad kontraktami na roboty budowlane) nie może przekroczyć wskazanego w Wytycznych limitu wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu. Należy podkreślić, że limit ten obejmuje także niezbędne wydatki poniesione w okresie przygotowania projektu (poza wydatkami związanymi z przygotowaniem niezbędnej dokumentacji oraz opłatami, o których mowa w Rozdziale 6.1. Wytycznych) w związku z jego realizacją oraz, że warunkiem uznania tych wydatków za kwalifikowalne jest ich szczegółowe opisanie i uzasadnienie we wniosku o dofinansowanie oraz wskazanie w umowie o dofinansowanie.
Natomiast w odniesieniu do zasad dotyczących zawierania umów w ramach zamówień sektorowych (poniżej progów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp), należy stosować się do postanowień zawartych w punkcie 5.5.4 - 5.5.6 Wytycznych. W przypadku, gdy procedura zawierania umowy została wszczęta przed wejściem w życie Wytycznych (tj. przed 26 czerwca 2007 r.), wydatki poniesione na podstawie takiej umowy będą uznane za kwalifikowalne, jeżeli zamówienia te zostały udzielone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz zgodnie z obowiązującym u Beneficjenta wewnętrznym regulaminem udzielania zamówień publicznych, jeżeli Beneficjent posiada taki regulamin. Jeżeli Beneficjent będzie stosował się do zasad opisanych w pkt 5.5. Wytycznych, wymóg poniesienia wydatku zgodnie z przepisami w zakresie zamówień publicznych będzie uważany za spełniony.
Należy mieć również na uwadze, że ostateczny okres kwalifikowania wydatków dla danego projektu zostanie określony w umowie o dofinansowanie zawieranej z Beneficjentem, która określi zarówno początkową jak i końcową datę kwalifikowalności wydatków dla projektu. Wydatki kwalifikowalne poniesione przed podpisaniem umowy o dofinansowanie będą musiały być zgodne z tymi samymi zasadami, co wydatki poniesione po podpisaniu umowy, np. dotyczącymi zamówień publicznych, dokumentowania wydatków itd. Zatem w przypadku projektów rozpoczętych przed podpisaniem umowy o dofinansowanie należy uwzględnić większe niż w przypadku nowych projektów ryzyko niedopełnienia wszystkich wymagań warunkujących uznanie poniesionych wydatków za kwalifikowalne.
B. Pytanie: Projekt Beneficjenta Gminy X znajduje się na tzw. liście indykatywnej PO IiŚ. Prace przygotowawcze są zaawansowane, w niedługim czasie zakończą się prace projektowe i uzyskane będą wszystkie decyzje. Planowane jest również podpisanie z Instytucją Wdrażającą Porozumienia o współfinansowaniu przygotowania dokumentacji przedsięwzięcia. Jednakże zdaniem Beneficjenta przygotowanie dokumentacji ze środków własnych pozwoliłoby na szybsze i bardziej elastyczne przeprowadzenie przez konsultanta koniecznych prac. W związku z tym Beneficjent zwraca się z pytaniem, czy ewentualna rezygnacja z pomocy technicznej i sfinansowanie przygotowania dokumentów aplikacyjnych z własnych środków nie spowoduje utrudnień na etapie oceny projektu?
Odpowiedź:
Zdaniem IZ PO IiŚ rezygnacja przez potencjalnego Beneficjenta PO IiŚ Gminę X z ubiegania się o dofinansowanie prac przygotowawczych ze środków pomocy technicznej dla projektu i sfinansowanie przygotowania projektu ze środków własnych nie powinno skutkować utrudnieniami na etapie oceny projektu.
Zgodnie z odnośnymi postanowieniami zawartymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ, Beneficjenci PO IiŚ będą mogli uzyskać dofinansowanie na przygotowanie projektu na zasadach ogólnych, określonych w rozdziale 6.1 Wytycznych. Oznacza to, iż wydatki poniesione przez Beneficjenta na prace przygotowawcze będą mogły zostać uznane za wydatki kwalifikowalne na powyższych zasadach w zakresie, który zostanie określony umową o dofinansowanie projektu, oczywiście jeżeli Beneficjent nie będzie ubiegał się równolegle o dofinansowanie tych wydatków ze środków pomocy technicznej.
Należy również podkreślić, iż wydatki kwalifikowalne poniesione przed podpisaniem umowy o dofinansowanie będą musiały być zgodne z tymi samymi zasadami, co wydatki poniesione po podpisaniu umowy, np. dotyczącymi zamówień publicznych, dokumentowania wydatków itd. Zatem w przypadku ponoszenia wydatków przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, należy mieć na uwadze postanowienia Wytycznych, a dodatkowo uwzględnić większe ryzyko niedopełnienia wszystkich wymagań warunkujących uznanie poniesionych wydatków za kwalifikowalne.
8. KWALIFIKOWALNOŚĆ WYDATKÓW NA INŻYNIERA KONTRAKTU
Pytanie: Uchwałą Rady Gminy X powołana została Spółka z o.o., w której jedynym udziałowcem jest gmina X. Zgodnie z zapisami uchwały Spółka została powołana w celu wykonywania zadań własnych Gminy X m.in. w zakresie nadzoru inwestorskiego, tworzenia kosztorysów, ekspertyz budowlanych, przeglądów technicznych, odbiorów częściowych, odbiorów końcowych inwestycji, architektury i inżynierii, projektowania budowlanego, urbanistycznego i technologicznego, działań pomocniczych na rzecz administracji publicznej. Spółka w celu realizacji powierzonych jej do wykonania zadań inwestycyjnych jest uprawniona do wykonywania jednego, dwóch lub wszystkich działań polegających na: przygotowaniu zadania inwestycyjnego, pełnieniu inwestorstwa zastępczego, pełnieniu nadzoru nad realizacją zadania inwestycyjnego.
Wobec tego, czy gmina X może ubiegać się o dofinansowanie działań Spółki w ramach zgłoszonych we wniosku na dany projekt kosztów Inżyniera Kontraktu w przypadku, gdy nadzór ten będzie prowadzony siłami własnymi spółki oraz czy gmina X wyłaniając w drodze przetargu Inżyniera Kontraktu z zewnątrz, może uzupełnić jego personel o ekspertów kluczowych zatrudnionych w Spółce i tym samym kwalifikować zarówno usługę Inżyniera, jak i Spółki?
Odpowiedź: Zasady kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ są określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ. Szczegółowe zasady dotyczące wydatków poniesionych na nadzór nad robotami budowlanymi są zawarte w Podrozdziale 6.2 Wytycznych oraz w Sekcji 6.5.3 i Podsekcji 6.5.3.1 Wytycznych. Zgodnie z Wytycznymi „Wydatki związane z zapewnieniem odpowiedniego, zgodnego z prawem nadzoru nad prowadzonymi robotami budowlanymi mogą być uznane za kwalifikowalne zarówno w przypadku, gdy zawierany jest odrębny kontrakt na nadzór nad robotami budowlanymi, jak również, gdy nadzór jest realizowany przez pracowników beneficjenta posiadających odpowiednie kwalifikacje”.
W odpowiedzi na przedstawione powyżej pytanie należy również wskazać Podrozdział 5.2 pkt 6 Wytycznych, zgodnie z którym „Ponowna płatność przez beneficjenta za ten sam zakres wykonywanych robót nie może zostać uznana za wydatek kwalifikowalny”. Zatem, należy mieć na uwadze, iż zakres zadań Inżyniera Kontraktu oraz nadzoru pełnionego siłami własnymi spółki nie powinien się nakładać. Jednocześnie, w opinii IZ PO IiŚ, nie ma ograniczeń, aby racjonalnie wydzielona część nadzoru była pełniona siłami własnymi beneficjenta, a część była wykonywana przez Inżyniera Kontraktu, z którym zawarty będzie odrębny kontrakt na nadzór.
9. AUDYTY ZEWNĘTRZNE
Pytanie: W związku z trwającymi przygotowaniami projektów planowanych do zgłoszenia w ramach konkursów o dotacje unijne w ramach PO Infrastruktura i Środowisko, Spółka X zwraca się z zapytaniem, czy koszty audytu zewnętrznego winny być ujęte we wniosku aplikacyjnym w kosztach kwalifikowalnych.
Odpowiedź: Przede wszystkim należy podkreślić, iż IZ PO IiŚ nie nałożyła na beneficjentów PO IiŚ obowiązku przeprowadzania jakichkolwiek audytów zewnętrznych. Natomiast, zgodnie z Podrozdziałem 6.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ, wydatki poniesione na audyty związane z realizacją projektu (jeżeli audyt jest wymagany przepisami prawa bądź wymaganiami IZ, IP lub IW) mogą być uznane za kwalifikowalne, jeżeli zostaną spełnione pozostałe zasady kwalifikowania wydatków.
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż aby wydatki związane z audytami zewnętrznymi mogły być uznane za kwalifikowalne musi być spełniony przynajmniej jeden z poniższych warunków:
- audyt związany z realizacją projektu jest wymagany przepisami prawa (zgodnie ze stanem wiedzy IZ PO IiŚ obecnie nie ma przepisów nakładających na beneficjenta obowiązku prowadzenia takich audytów),
- audyt związany z realizacją projektu jest wymagany przez IZ, IP lub IW (jednakże IZ nie wprowadziła i nie planuje wprowadzić zasad zobowiązujących beneficjenta do prowadzenia audytów zewnętrznych).
Zatem w chwili obecnej nie ma w obowiązujących przepisach/zasadach uzasadnienia dla uwzględniania w budżecie projektu wydatków związanych z audytami zewnętrznymi. W przypadku, gdyby taka konieczność zaistniała podczas realizacji projektu wydatki poniesione na przeprowadzenie audytów zewnętrznych mogłyby być uznane za kwalifikowalne w ramach zatwierdzonego budżetu danego projektu.
10. NABYCIE NIERUCHOMOŚCI
Pytanie: Czy zakup nieruchomości od podmiotu związanego, w rozumieniu Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6.05.2003 r. dotyczącego definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz. Urz. L 124 z 20.05.2003 r.), może stanowić wydatek kwalifikowalny w ramach PO IiŚ? Ponadto, czy koszt zakupu nieruchomości zabudowanej o wartości przekraczającej 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu, może być uznany za kwalifikowalny dla projektu realizowanego w ramach PO IiŚ w świetle Wytycznych oraz art. 7 ust. 1 pkt b Rozporządzenia 1080/2006 Rady (WE)?
Odpowiedź: W kwestii dotyczącej zakupu nieruchomości od przedsiębiorstwa związanego (w rozumieniu Zalecenia Komisji 2003/361/WE) pragnę poinformować, iż zgodnie z postanowieniami Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ (dalej Wytyczne) nie ma przeszkód, aby podmiotem zbywającym nieruchomość na rzecz beneficjenta pomocy było przedsiębiorstwo z nim związane. Należy jednak mieć na uwadze, iż także w tym przypadku muszą być spełnione wszystkie warunki wskazane w Wytycznych, w tym m. in. warunki określone w Podrozdziale 5.3, 5.5 oraz 6.3, niezbędne dla uznania tego typu wydatku za kwalifikowalny.
W szczególności, zgodnie z aktualną wersją Wytycznych należy wskazać, że:
- nieruchomość powinna być bezpośrednio niezbędna dla realizacji projektu i musi być bezpośrednio wykorzystana dla realizacji projektu (podczas kontroli beneficjent może zostać poproszony o wyjaśnienie, dlaczego akurat nieruchomość należąca do podmiotu zależnego była niezbędna dla realizacji projektu i czy beneficjent rozważał alternatywne lokalizacje inwestycji),
- zakup nieruchomości powinien być przewidziany we wniosku o dofinansowanie i w umowie o dofinansowanie,
- wydatek poniesiony na zakup nieruchomości nie może przekroczyć wartości rynkowej tej nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości musi być potwierdzona operatem szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę. W przypadku, gdy wydatek przekracza wartość rynkową nieruchomości, za kwalifikowalną można uznać jedynie tę część poniesionego wydatku, która odpowiada wartości rynkowej nieruchomości,
- w przypadku nieruchomości zabudowanych, zabudowania powinny być dostosowane do potrzeb projektu (tj. powinny być wykorzystywane w całości do wdrażania projektu).
Ponadto, umowa dotycząca nabycia nieruchomości powinna być zawarta z zachowaniem właściwego trybu i formy wymaganej dla zawierania tego typu umów.
Niezależnie, od postanowień Wytycznych, w przypadku projektów podlegających zasadom pomocy publicznej wydatki muszą być zgodne jednocześnie z odpowiednim programem pomocowym bądź dokumentem notyfikacyjnym (patrz Podrozdział 2.2 Wytycznych).
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (rozporządzenie ogólne) każdy projekt współfinansowany ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi zachować trwałość przez okres pięciu lat od daty stanowiącej ostatni dzień okresu kwalifikowania wydatków (w przypadku MŚP okres ten dla PO IiŚ wynosi 3 lata). Przykładowo, wymóg ten nie będzie spełniony, jeśli w ww. okresie zakupiona w ramach projektu nieruchomość od przedsiębiorstwa związanego zostanie przekazana odpłatnie lub nieodpłatnie zbywcy.
Z kolei w odniesieniu do ustanowionego w Wytycznych limitu wydatków kwalifikowalnych należących do kategorii „Zakup gruntu” IZ PO IiŚ nie przewiduje w tym zakresie wprowadzenia jakichkolwiek zamian. Zatem zgodnie z obowiązującymi postanowieniami Wytycznych należy wskazać, że suma wydatków przedstawionych do refundacji, związanych bezpośrednio z nabyciem nieruchomości, nie może przekroczyć 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu (z zastrzeżeniem niektórych projektów związanych z ochroną środowiska naturalnego), mimo iż zakres kategorii zakup gruntu określony w Wytycznych jest szerszy od zakresu wskazanego w Rozporządzeniu Rady (WE) 1083/2006.
Zgodnie bowiem z art. 56 ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006, w obecnym okresie programowania 2007-13 zasady kwalifikowalności wydatków ustanawia się na poziomie krajowym. Tym samym rozszerzona w treści Wytycznych interpretacja katalogu wydatków niekwalifikowalnych poza minimalny zakres wyznaczony m.in. w Rozporządzeniu Parlamentu i Rady (WE) nr 1080/2006 jest sytuacją prawidłową.
11. BUDOWA PRZYŁĄCZY WODOCIĄGOWO-KANALIZACYJNYCH
A. Pytanie: Jaki zakres przewodów kanalizacyjnych i wodociągowych może być uznany za kwalifikowalny w ramach PO IiŚ?
Odpowiedź: W zakresie kwalifikowalności budowy przyłączy kanalizacyjnych w projektach, które otrzymają dofinansowanie w ramach konkursów ogłoszonych w trakcie obowiązywania Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ w wersji z dnia 31 grudnia 2007 r., mają zastosowanie zasady określone w Sekcji 6.4.1 - Budowa przyłączy kanalizacyjnych i wodociągowych tych Wytycznych. O ile budowa przyłączy zostanie uwzględniona w zakresie projektu należy przyjąć, że zgodnie z obowiązującymi zasadami, wydatki związane z budową przyłączy kanalizacyjnych i wodociągowych będą mogły być uznane za wydatki kwalifikowalne, jeżeli po zakończeniu inwestycji będą stanowiły własność beneficjenta lub podmiotu upoważnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu.
Jednocześnie w związku z wątpliwościami powstałymi na gruncie interpretacji przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747, z późn. zm.), a zwłaszcza w kontekście Uchwały Sądu Najwyższego z 13 września 2007 r. (sygn. akt III CZP 79/07) odnoszącej się do definicji przyłącza kanalizacyjnego, planowana jest w najbliższym czasie zmiana opisanych wyżej postanowień Wytycznych. Przy okazji najbliższej aktualizacji postanowienia dotyczące kwalifikowalności przewodów kanalizacyjnych i wodociągowych zostaną przeniesione do Szczegółowego Opisu Priorytetów PO IiŚ. Należy mieć jednak na uwadze, iż w odniesieniu do wniosków o dofinansowanie przedłożonych w ramach konkursów, które zostały ogłoszone przed wejściem w życie tych zmian, nadal będą obowiązywać dotychczasowe postanowienia Wytycznych w tym zakresie w wersji z dnia 31 grudnia 2007 r.
Zgodnie z planowaną koncepcją zmian w odniesieniu do zakresu kwalifikowania budowy kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w ramach PO IiŚ zostaną przyjęte następujące rozwiązania:
- W ramach budowy kanalizacji sanitarnej:
- w przypadku braku studzienki w granicach nieruchomości przyłączanej, kwalifikowalne będą wydatki na budowę przewodów zlokalizowane poza granicami tej nieruchomości, a w granicach nieruchomości przyłączanej tylko te odcinki, które służą do przyłączenia więcej niż jednego podmiotu,
- w przypadku, gdy w granicach nieruchomości przyłączanej do sieci istnieje studzienka (lub przewidziano jej wybudowanie), kwalifikowalne będą wydatki na budowę przewodów zlokalizowane zarówno poza granicami tej nieruchomości, jak również w jej granicach, jednak nie dalej, niż do pierwszej studzienki (wraz ze studzienką) od strony granicy tej nieruchomości.
- W ramach budowy kanalizacji wodociągowej:
- wydatkami kwalifikowalnymi mogą być jedynie wydatki poniesione na budowę przewodów zlokalizowanych poza granicami nieruchomości przyłączanej, a w granicach nieruchomości przyłączanej tylko te odcinki, które służą do przyłączenia więcej niż jednego podmiotu.
- W przypadku, gdy własność ww. przewodów nie będzie należała do beneficjenta, możliwość ich finansowania w ramach wydatków kwalifikowalnych będzie każdorazowo weryfikowana przez odpowiednią instytucję wdrażającą lub pośredniczącą.
Szczegółowy zakres budowy przewodów kanalizacyjnych i wodociągowych, który może być sfinansowany w ramach wydatków kwalifikowalnych, został przedstawiony na poniższych rysunkach.
Rysunek 1. Kanalizacja grawitacyjna i wodociągi
Pogrubione odcinki sieci stanowią element kwalifikowalny.
S - studzienka
Rysunek 2. Kanalizacja ciśnieniowa
Pogrubione odcinki sieci stanowią element kwalifikowalny
P - przepompownia
Wydatki poniesione na budowę przewodów (w tym studzienek) kanalizacyjnych i wodociągowych mogą być uznane za kwalifikowalne, jeżeli ich własność należy do beneficjenta lub podmiotu upoważnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych wskazanego we wniosku oraz umowie o dofinansowanie. W przypadku, gdy własność ww. przewodów nie należy do beneficjenta, możliwość ich finansowania w ramach wydatków kwalifikowalnych będzie każdorazowo weryfikowana przez odpowiednią instytucję wdrażającą lub pośredniczącą. We wniosku o dofinansowanie należy opisać strukturę własnościową przewodów kanalizacyjnych i wodociągowych wybudowanych w ramach projektu.
Na potrzeby PO IiŚ przy obliczaniu wskaźnika koncentracji, o którym mowa w załączniku nr 1 - Kryteria wyboru projektów (wskaźnik koncentracji należy rozumieć zgodnie z obecnie obowiązującym kryterium formalnym nr 12 dla działania 1.1 PO IiŚ), należy uwzględnić w każdym przypadku zakres przewodów kanalizacyjnych, który został wskazany powyżej jako możliwy do kwalifikowania, niezależnie od tego, co faktycznie stanowi wydatek kwalifikowalny w ramach projektu.
B. Pytanie: Jaki odcinek przewodów kanalizacyjnych należy wziąć pod uwagę przy obliczaniu wskaźnika koncentracji?
Odpowiedź:
W przypadku, gdy inwestycja będzie realizowana na podstawie aktualnie obowiązujących Wytycznych całkowity zakres przewodów kanalizacyjnych planowany do realizacji w ramach wydatków kwalifikowalnych projektu powinien być uwzględniony przy obliczaniu wskaźnika koncentracji (zgodnie z obowiązującym kryterium formalnym nr 12 dla Działania 1.1 PO IiŚ, o którym mowa w dokumencie pn. Kryteria wyboru projektów stanowiącym załącznik nr 1 do Szczegółowego Opisu Priorytetów PO IiŚ). Oznacza to, że w przypadku realizacji przez beneficjenta zadania polegającego na budowie sieci głównej oraz przyłączy do budynków odbiorców usług, które po zrealizowaniu inwestycji będą stanowiły własność beneficjenta, łączna długość przyłączy kanalizacyjnych wliczana jest do łącznej długości sieci dla ustalenia wskaźnika koncentracji.
Z kolei zgodnie z planowaną koncepcją zmian Szczegółowego Opisu Priorytetów (dla przyszłych konkursów, które zostaną dopiero ogłoszone), przy obliczaniu wskaźnika koncentracji będzie trzeba uwzględnić, w każdym przypadku, zakres przewodów kanalizacyjnych, który będzie określony jako możliwy do kwalifikowania, niezależnie od tego, co faktycznie będzie stanowiło wydatek kwalifikowalny w ramach projektu.
12. DZIAŁANIA INFORMACYJNO-PROMOCYJNE
Pytanie: Czy w ramach PO IiŚ za wydatki kwalifikowalne można uznać koszty promocji pojedynczych projektów infrastrukturalnych, ponoszone przez beneficjentów? Przy tym, jako koszty promocji Beneficjent rozumie np. koszty tablic informacyjnych i pamiątkowych, broszur informacyjnych, publikacji, stron internetowych, konferencji, seminariów, szkoleń, współpracy z mediami, plakatów, bannerów, standów czy filmów informacyjno-promocyjnych.
Odpowiedź: Zgodnie z zasadami określonymi w podrozdziale 6.6 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ, wydatki poniesione przez beneficjentów na działania informacyjno-promocyjne zgodne ze szczegółowymi zasadami wypełniania obowiązków informacyjnych, które zostaną określone przez Instytucję Zarządzającą, uwzględnione w budżecie projektu wskazanym w umowie o dofinansowanie, będą mogły być uznane za kwalifikowalne.
Szczegółowe zasady wypełniania obowiązków informacyjnych przez beneficjentów PO IiŚ są w trakcie opracowywania, będą również poddane procesowi konsultacji, który warunkuje ich wejście w życie. Wszelkie informacje na ten temat będą publikowane na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.
^ do góry
13. KWALIFIKOWALNOŚĆ PODATKU VAT
A. Pytanie: Gmina X zamierza ubiegać się o dofinansowanie projektu budowy kanalizacji sanitarnej na terenie miasta X. Po zrealizowaniu inwestycji wybudowaną kanalizację gmina X zamierza wydzierżawić PWIK Sp. z o.o. w X. Czy w tej sytuacji koszt z tytułu podatku VAT może być uznany za wydatek kwalifikowalny?
Odpowiedź:
W opisanym przypadku koszty podatku VAT nie mogą być uznane za kwalifikowalne w ramach PO IiŚ.
Zgodnie z art. 3 lit. e Rozporządzenia Rady (WE) nr 1084/2006 ustanawiającego Fundusz Spójności (podobną zasadę w zakresie EFRR stanowi w art. 7 ust. 1 lit. e Rozporządzenie 1080/2006) podatek od towarów i usług (VAT) może być wydatkiem kwalifikowalnym tylko wtedy, gdy nie podlega zwrotowi, tzn. nie jest możliwe jego odzyskanie przez beneficjenta.
Zgodnie z postanowieniami Podrozdziału 6.7 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ VAT podlegający odzyskaniu w jakikolwiek sposób nie będzie uważany za kwalifikowalny, nawet jeśli nie został faktycznie odzyskany przez beneficjenta. Ponadto beneficjent, który zamierza uznać VAT za wydatek kwalifikowalny jest zobowiązany do przedstawienia we wniosku o dofinansowanie szczegółowego uzasadnienia zawierającego podstawę prawną wskazującą na brak możliwości obniżenia VAT należnego o VAT naliczony także mając na uwadze planowany sposób wykorzystania majątku wytworzonego w związku z realizacją projektu.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikom VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim nabywane towary lub usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych. Przepisy ustawy o VAT stanowią, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje beneficjentowi w przypadku, kiedy spełnione są dwa warunki: beneficjent jest podatnikiem VAT oraz zakupione przez beneficjenta towary i usługi wykorzystywane są przez niego do wykonywania czynności opodatkowanych.
Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są podmioty wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel i rezultat tej działalności. Za podatników nie uznaje się organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT).
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zakupione przez beneficjenta towary i usługi będą służyły czynnościom opodatkowanym. Prawo do odliczenia nie przysługuje w zakresie, w jakim zakupy związane są z czynnościami zwolnionymi z podatku VAT lub z czynnościami nie podlegającymi opodatkowaniu.
W przedstawionym stanie faktycznym należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Umowa dzierżawy zaliczana jest na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy do świadczenia usług, lub na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, stanowi dostawę towarów, o ile spełnione są warunki określone w tym przepisie - art. 7 ust. 1 pkt 2 stanowi, iż dzierżawę (najem, leasing) uznaje się za dostawę towarów pod warunkiem, iż umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty zostanie przeniesione prawo własności. Zatem, jeżeli umowa dzierżawy nie zawiera takiego warunku, tego typu czynność stanowi świadczenie usług - opodatkowane podatkiem VAT (jednocześnie w odniesieniu do beneficjenta czynność ta nie podlega zwolnieniu od opodatkowania na podstawie innych przepisów).
W związku z powyższym w tej sytuacji podatnikowi VAT - Gminie X - przysługuje prawo do odliczenia VAT związanego z inwestycją i VAT nie może być wydatkiem kwalifikowalnym.
B. Pytanie: Urząd Morski w X jest jednostką administracji rządowej i podatnikiem podatku VAT. W ramach wykonywania swoich obowiązków statutowych ma prawną możliwość odzyskania części podatku VAT naliczonego przy zakupach. Zwrot ten następuje w proporcji, której poziom określany jest indywidualnie dla każdego roku, np. w 2007 r. zwrot ten kształtuje się na poziomie 48%. Tym samym nie jest możliwe przewidzenie, jaki będzie zwrot w latach kolejnych.
W ramach realizowanego przez siebie projektu Urząd Morski w X ponosi koszty podatku VAT związane m.in. z nadzorami inwestorskimi i autorskimi oraz promocją projektów (koszt robót jest objęty stawką 0% VAT, jako że roboty związane są z zapewnieniem bezpieczeństwa żeglugi).
W związku z powyższym:
- Czy istnieje możliwość zakwalifikowania części podatku VAT w proporcji, która nie podlega zwrotowi (np. w 2007 r. 52%)?
- W przypadku niemożności przewidzenia, jak będzie się kształtowała proporcja zwrotu podatku VAT w następnych latach realizacji projektu, czy można przyjąć wartość na rok przygotowywania dokumentacji aplikacyjnej, a następnie korygować kwoty kosztów kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w tym zakresie w latach następnych trakcie faktycznej realizacji projektów?
- Jeżeli infrastruktura objęta dofinansowaniem nie generuje zysków dla Urzędu, czy można przyjąć, że całość podatku VAT związana z realizacją projektu może być kwalifikowalna?
Odpowiedź:
Zgodnie z zasadami określonymi w podrozdziale 6.7 pkt 6 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ, podatek od towarów i usług (VAT) może być wydatkiem kwalifikowalnym także wówczas, gdy beneficjent dokonuje częściowego odliczenia podatku w oparciu o art. 90 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednakże w takim przypadku za kwalifikowalne będzie można uznać jedynie te wydatki, które da się przyporządkować do grupy wskazanej w lit. a ppkt ii w/w punktu Wytycznych. Wówczas podatek ten w całości nie podlega odliczeniu, zatem może być uznany za wydatek kwalifikowalny zgodnie z rozporządzeniem 1084/2006.
Równocześnie należy mieć na uwadze fakt, że beneficjent, który uzna VAT za wydatek kwalifikowalny, jest zobowiązany do przedstawienia we wniosku o dofinansowanie podstawy prawnej wskazującej na brak możliwości obniżenia VAT należnego o VAT naliczony. Przy tym istotne jest, aby beneficjentowi nie przysługiwało prawo (brak prawnych możliwości) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot VAT. Posiadanie choćby potencjalnej możliwości wyklucza uznanie wydatku za kwalifikowalny, nawet jeśli faktycznie zwrot nie nastąpi.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zaliczenia do wydatków kwalifikowalnych części podatku VAT w proporcji, która nie podlega zwrotowi, o ile nie będzie możliwe wyodrębnienie z grupy zakupów tych, dla których nie przysługuje możliwość odliczenia podatku VAT.
W odniesieniu do drugiego pytania należy wskazać, że w przypadku rozliczania VAT za pomocą współczynnika sprzedaży nie można przewidzieć, jak będzie się kształtowała jego wysokość w kolejnych latach i w związku z tym nie będzie możliwości ostatecznego określenia tego współczynnika przy składaniu wniosku o dofinansowanie. Co więcej możliwość korygowania wysokości podatku na zasadach określonych w art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług, w terminie nawet do 10 lat, uniemożliwia określenie wysokości faktycznie i ostatecznie poniesionego podatku na dzień weryfikacji wniosków o płatność, które będą przedkładane przez beneficjenta, gdyż kwota ta może ulegać zmianie przez cały wskazany wyżej okres. Nie można również przyjąć proporcji za rok przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, gdyż za kwalifikowalny może być uznany jedynie VAT faktycznie i ostatecznie poniesiony przez Beneficjenta, a nie jest możliwe zagwarantowanie, że proporcja przyjęta na rok przygotowania dokumentacji nie ulegnie zmianie w latach kolejnych.
Z kolei odnośnie trzeciego pytania, należy podkreślić, że o kwalifikowalności podatku VAT decyduje to, czy beneficjentowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot VAT, a nie to, czy infrastruktura objęta dofinansowaniem generuje zyski dla Urzędu. Zatem fakt, iż infrastruktura nie generuje zysków dla Urzędu nie przesądza o kwalifikowalności bądź braku kwalifikowalności VAT.
C. Pytanie: Państwowa uczelnia wyższa w X posiadająca obiekty zabytkowe zamierza wystąpić z wnioskiem o środki w ramach PO IiŚ. Zgodnie z postanowieniami Wytycznych podatek VAT, którego nie można odliczyć, gdy zakup służy działalności opodatkowanej i zwolnionej, nie może być uznany za wydatek kwalifikowalny. Zdaniem Beneficjenta wprowadzenie takiego zapisu nie ma uzasadnienia w świetle brzmienia art. 7 ust. 1 lit. d rozporządzenia 1080/2006 PE i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz postanowień Podrozdziału 5.15 Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Ponadto zgodnie z art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku zakupów służących działalności opodatkowanej i zwolnionej Beneficjent ma prawo odliczyć tylko część podatku, zgodnie z przyjętym współczynnikiem sprzedaży, który w 2007 r. wyniósł 35%. Zdaniem Beneficjenta 65% podatku VAT powinno stanowić koszt kwalifikowalny, następnie w przypadku uzyskania możliwości odzyskania podatku VAT w wysokości wyższej, niż zakładana pierwotnie Beneficjent zwróci środki w odpowiedniej wysokości.
Odpowiedź:
Zasady kwalifikowania podatku od towarów i usług (dalej VAT) w projektach współfinansowanych w ramach PO IiŚ są określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1084/2006, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1080/2006 oraz w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ (dalej Wytyczne) wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego. Wytyczne są zgodne z Krajowymi wytycznymi dotyczącymi kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 wydanymi również przez Ministra Rozwoju Regionalnego.
Zgodnie z art. 3 lit. e rozporządzenia 1084/2006 oraz art. 7 ust. 1 lit. d rozporządzenia 1080/2006 VAT podlegający zwrotowi nie jest kwalifikowalny do wsparcia z Funduszu Spójności oraz z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
W Podrozdziale 6.6 Wytycznych doprecyzowano jakie warunki powinny być spełnione, aby VAT mógł być uznany za wydatek kwalifikowalny. Zgodnie z Wytycznymi VAT może być uznany za kwalifikowalny tylko i wyłącznie wówczas, gdy beneficjentowi, zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, nie przysługuje prawo (czyli beneficjent nie ma prawnych możliwości) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot VAT. Posiadanie ww. prawa (potencjalnej prawnej możliwości) wyklucza uznanie wydatku na VAT za kwalifikowalny, nawet jeśli faktycznie zwrot/odliczenie nie nastąpił/o, np. ze względu na nie podjęcie przez beneficjenta czynności zmierzających do realizacji tego prawa. W dalszej części Podrozdziału 6.6 Wytyczne stanowią, iż w przypadku rozliczania VAT tzw. współczynnikiem sprzedaży, a więc w przypadku, gdy zakup służy zarówno działalności opodatkowanej jak i zwolnionej, VAT nie będzie mógł być uznany za wydatek kwalifikowalny.
W opinii IZ PO IiŚ Wytyczne są zgodne z przepisami rozporządzenia 1084/2006 i nie wprowadzają dodatkowych restrykcji związanych z kwalifikowalnością VAT. Zasady przedstawione w Podrozdziale 6.6 Wytycznych określają jedynie, w jaki sposób ogólna zasada zawarta w rozporządzeniu 1084/2006 powinna być stosowana w praktyce, mając na uwadze krajowe uwarunkowania prawne.
Zgodnie z pismem Beneficjenta ostateczny współczynnik sprzedaży dla Państwowej uczelni wyższej w X za rok 2007 wyniósł 35%. Mając na uwadze przepisy art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług oznacza to, iż 65% VAT naliczonego z tytułu każdego zakupu służącego sprzedaży mieszanej (a więc zarówno wykonywaniu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności w związku z którymi takie prawo nie przysługuje) dokonanego w 2008 r. nie będzie podlegała odliczeniu w 2008 r. – a więc powinna istnieć możliwość uznania tej części za wydatek kwalifikowalny.
Załóżmy, iż przyjęlibyśmy takie rozwiązanie. Beneficjent uznałby za kwalifikowalne 65% VAT z tytułu każdego zakupu związanego z realizacją projektu, kwoty te zostałyby uwzględniane we wnioskach beneficjenta o płatność, które po odpowiednim zagregowaniu zostałyby przedłożone Instytucji Certyfikującej, a następnie przekazane do KE. Załóżmy również, iż rzeczywisty współczynnik sprzedaży obliczony w roku 2008 dla zakończonego roku 2007 wyniósłby 40% (a więc 60% podatku VAT nie podlegałoby odliczeniu). Zgodnie z art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług, w takiej sytuacji, w 2009 r. należałoby dokonać odpowiedniej korekty kwoty podatku odliczonego. Po obliczeniu rzeczywistej struktury sprzedaży w roku 2007 beneficjent nabyłby prawo do zwrotu/odliczenia części podatku VAT, która zostałaby już uznana za wydatek kwalifikowalny i uwzględniona we wniosku o płatność. Zgodnie z art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług, korekta ta, w przypadku środków trwałych o wartości wyższej niż 15.000 zł, dokonywana jest w okresie 5 lat, a w przypadku nieruchomości w okresie 10 lat, licząc począwszy od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Zatem, w momencie nabycia przez beneficjenta prawa do odliczenia/zwrotu części naliczonego podatku od towarów i usług, w odniesieniu do tej części przestałyby istnieć przesłanki kwalifikowalności, a przecież wydatek ten zostałby już wcześniej uznany za wydatek kwalifikowalny i w konsekwencji uwzględniony we wniosku o płatność. W rezultacie, we wnioskach o płatność poświadczone zostałyby jako kwalifikowalne wydatki, które finalnie okazały się częściowo wydatkami niekwalifikowalnymi.
Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 nieprawidłowość jest to „jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego”, w opisanym powyżej przypadku mamy do czynienia z nieprawidłowością. Dodatkowo, należy podkreślić, iż jest to sytuacja, której ryzyko wystąpienia z dużym prawdopodobieństwem można przewidzieć na etapie deklarowania wydatku jako kwalifikowalny. W opinii IZ PO IiŚ, na dzień składania wniosku o płatność nie można jednoznacznie stwierdzić, iż VAT deklarowany jako kwalifikowalny nie będzie podlegał zwrotowi. Coroczne zmiany współczynnika sprzedaży są bowiem wpisane w system rozliczeń przewidziany w art. 90 i art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy o finansach publicznych część podatku VAT (poniesiona ze środków otrzymanych w formie zaliczki bądź zrefundowana w ramach wniosku o płatność pośrednią), w odniesieniu do której beneficjent nabył prawo do odliczenia, powinna zostać zwrócona wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrócona kwota nie może być ponownie wykorzystana na projekt, którego dotyczy. Zatem, w takim przypadku, kwoty uznane za nieprawidłowości pomniejszyłyby kwotę maksymalnych wydatków kwalifikowalnych w ramach danego projektu.
Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę, iż przyjęcie propozycji Beneficjenta doprowadziłoby do konieczności stworzenia dodatkowego systemu kontroli, którego zadaniem byłoby zapewnienie, że część VAT, w odniesieniu do której beneficjent nabył prawo do odliczenia, została zwrócona wraz z odsetkami. Ponadto, system zarządzania i kontroli PO IiŚ przewiduje możliwość prowadzenia kontroli projektu jedynie w okresie realizacji projektu oraz w okresie trwałości projektu, a więc w okresie do 5 lat od zakończenia realizacji projektu. Tymczasem, obowiązek dokonywania korekty podatku naliczonego w przypadku zakupu nieruchomości obejmuje okres 10 lat. Przyjęcie propozycji przedstawionej przez Beneficjenta wiązałoby się zatem z koniecznością prowadzenia kontroli niektórych projektów w okresie dłuższym o 5 lat od okresu zakładanego. Taka sytuacja spowodowałaby dodatkową komplikację systemu kontroli realizacji PO IiŚ, a jednocześnie wiązałaby się z koniecznością poniesienia dodatkowych znacznych kosztów utrzymania tego systemu. Ponadto, okres w którym mogłaby wystąpić konieczność dokonywania korekt przekraczałby znacznie termin zamknięcia PO IiŚ, co mogłoby spowodować trudności w zamknięciu programu operacyjnego.
Należy podkreślić, iż zadaniem IZ PO IiŚ jest zapewnienie sprawnego oraz maksymalnie prostego i przejrzystego systemu realizacji i kontroli dla całego PO IiŚ, a jednocześnie zapewnienie, aby system ten był zgodny z odpowiednimi przepisami. W opinii IZ PO IiŚ dodatkowe koszty związane z ewentualną komplikacją systemu kontroli są niewspółmierne do ewentualnych korzyści dla nielicznej grupy projektów, które mogłyby być osiągnięte przy wprowadzeniu zaproponowanej przez Państwa metody rozliczeń.
Należy również zwrócić uwagę, iż zasady dotyczące kwalifikowania wydatków określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ są znacznie bardziej liberalne niż zasady, które obowiązują przy wykorzystaniu funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności z okresu programowania 2004-2006 i zostały przygotowane w taki sposób, aby umożliwić uznanie za kwalifikowalne praktycznie wszystkich uzasadnionych wydatków związanych z realizacją projektu. Jednakże, zgodnie z art. 26 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju to do kompetencji instytucji zarządzającej należy określenie zasad kwalifikowania wydatków w ramach danego programu operacyjnego. Zatem również w kompetencji Instytucji Zarządzającej jest uznanie pewnych wydatków za niekwalifikowalne.
Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, iż w opinii IZ PO IiŚ, nie ma możliwości uznania za kwalifikowalny podatku VAT rozliczanego za pomocą współczynnika sprzedaży.